زنجان، مرکز نوآوری
021-28425212
رطوبت سنج چیست و چرا باید استفاده کنیم؟ معرفی 4 مدل رایج

رطوبت سنج چیست و چرا باید استفاده کنیم؟ معرفی 4 مدل رایج

 رطوبت سنج چیست و چه کاربردی دارد؟ آب در زندگی و رشد تمامی جانداران عامل حیاتی و بسیار ضروری به شمار میره. بسیاری از اعمال فیزیولوژیک و متابولیک وابسته به آب و میزان رطوبت محیط هستش. این موضوع در زندگی و ادامه حیاط و باروری گیاهان بسیار اهمیت داره. آب نه تنها برای زنده ماندن گیاهان ضروری هست بلکه برای تولید مواد آلی در گیاهان لازم هستش. ضمنا آب باعث رقیق شدن و حل مواد معدنی جهت جذب در خاک میشه. از طرفی باعث جذب حرارت خاک و متعادل کردن شرایط محیطی میشه.

البته باید در نظر داشت اندازه و میزان آب مصرفی نیز یکی از فاکتورهای مهم در رشد گل و گیاهان هست. به عبارتی همانطور که کمبود آب منجر به توقف رشد و حتی نابودی گیاه میشه، باید در نظر داشت آب بیش از حد هم می تونه جان گل های شما را به خطر بندازه. در نتیجه کنترل زمان آبیاری و میزان رطوبت خاک، از کارهای مهمی هستش که اگه ازش غافل بشیم میتونه جان گل ها و گیاهان قشنگ مارو به خطر بندازه. البته ناگفته نماند که این کار همیشه ساده نبوده و گاها دغدغه و حتی مشکل بیشتر کسانی هستش که گلهای آپارتمانی نگهداری میکنن.

در مقاله های قبلی درباره نحوه صحیح ابیاری گیاهان و تشخیص زمان آبیاری و یا همان اندازه گیری و سنجش میزان رطوبت گلدان صحبت کردیم. روش های رایجی مثل رنگ خاک، کندن چاله و تست خلال دندان که بیشتر شما با این روش ها آشنا هستید. ولی دراین میان بهترین، دقیق ترین و کم دردسرترین روش تست میزان رطوبت، استفاده از رطوبت سنج هستش.

لذا در این مقاله سعی داریم اطلاعات خلاصه و مفیدی از انواع سنسورهای رطوبت سنج از نظر ساختار (آنالوگ، دیجیتال و…) ، عملکرد و نحوه استفاده، خدمتتون ارائه بدیم. در ادامه مقاله شمارو بیشتر با انواع سنسورهای رطوبت سنج گل و گیاه آشنا خواهیم کرد. تا انتهای مقاله با پیوتک همراه باشید.

رطوبت سنج چیست؟
رطوبت سنج چیست؟

رطوبت سنج چیست؟

این دستگاه ها دقیقاً آنچه را که انتظار دارید انجام می دهند. آنها رطوبت موجود در خاک، چوب، علوفه، مصالح ساختمانی و هر نوع مصالح و مواد طبیعی و آزمایشگاهی را اندازه گیری می کنند. حتی برخی رطوبت سنج ها توانایی اندازه گیری رطوبت هوارو دارند.

نحوه استفاده از یک رطوبت سنج

قبل پاسخ به این سوال که رطوبت سنج چگونه کار می کنه، بایستی بدونیم سنسورهای رطوبت سنج، معمولا در دو مدل رایج دیجیتال و آنالوگ در بازار عرضه میشن. مدل های دیجیتالی دارای صفحه نمایش هایی هستن که ویژگی مناسبی برا خوندن اطلاعات مربوطه به حساب میاد. ولی مدل های آنالوگ، دارای علائم رنگی متفاوت برای تعیین میزان رطوبت هستند.

حوزه های استفاده از رطوبت سنج:

از سنسورها و حسگرهای رطوبت سنج در حوزه های وسیعی از جمله صنعت، کشاورزی، پرورش گل و گیاه وحتی عمران استفاده میشه.

استفاده از رطوبت سنج در صنعت:

در بعضی از صنایع، اندازه گیری رطوبت یکی از دغدغه های مهم صنعت گران هستش، چرا که با بالا رفتن رطوبت و یا حتی کاهش رطوبت ممکن است آسیب های جدی به برخی محصولات و تجهیزات صنعتی وارد شود. در حوزه صنعت علاوه بر سنجش میزان رطوبت داخلی مواد، میزان رطوبت محیط (رطوبت هوا) نیز همواره اندازه گیری می شود. صنعت چوب، انبارداری مواد شیمیایی، آزمایشگاه ها و حتی در تهیه مصالح حساس عمرانی، از حسگرهای رطوبت سنج استفاده می شود.

استفاده از رطوبت سنج در کشاورزی:

با کمی مطالعه در حوزه کشاورزی متوجه میشید که شرایط خاک به طور مداوم در طول فصل رشد تغییر می کنه. شرایط خاک تحت تأثیر آب و هوا، تراکم ردیف، الگوهای محصول و غیره متفاوت هستند. در این دوره ، گیاهان به طور مداوم در حال تغییر و سازگار شدن با محیط هستند. ریشه و شاخه های گیاه در خاکی رشد می کند که برای رشد مناسب است.

برای کمک به کشاورزان در انطباق با این شرایط همیشه در حال تغییر، از حسگرهای رطوبت خاک کشاورزی استفاده می شه. در گذشته، کشاورزان با پیش بینی و جمع آوری نمونه های خاک و گیاه ، شرایط خاک و آب را از مزرعه جمع می کردند. این نمونه ها برای آزمایش به آزمایشگاه فرستاده میشدند و شاید زمان طولانی برای نتیجه گرفتن صرف میشد.

ولی امروزه ، کشاورزان از سنسورهایی برای نظارت و کنترل مزرعه استفاده می کنن، این حسگرها به کشاورزان کمک میکنن تا به سرعت نسبت به تغییرات در زمین و محصولات عملکرد بهتری داشته باشن. اونها به کشاورزان اجازه میدن تا با قرائت سنسور رطوبت خاک، وضعیت آب و هوا و داده های مربوط به محصول، بهترین کار رو در زمان مناسب انجام بدن.

حسگرهای رطوبت خاک، رطوبت محیط، دمای خاک، مواد معدنی موجود در خاک و نور محیط، از مهم ترین حسگرهای مورد استفاده در صنعت کشاورزی مدرن هستند.

پرورش و نگهداری گل و گیاه:

گل ها و گیاهان خانگی (آپارتمانی) موجودات ظریف و حساسی هستن که به شدت در مقابل تغییر میزان رطوبت واکنش نشان میدن. در نتیجه یکی از حوزه هایی که کنترل میزان رطوبت از اهمیت بسیار زیادی برخوردار هستش، حوزه نگهداری گل و گیاه خانگی هست. مثلا برخی از گیاهان نباید خاکشان دائما مرطوب باشه. در مقابل بعضی از گل ها و گیاهان آپارتمانی هم به رطوبت بیشتری نیاز دارند.

بنابراین اگر گونه های مختلف گیاهی و یا حتی انواع مختلف خاک در باغ و یا گلدان های خودتون دارید، به یکی از سنسورهای رطوبت سنج نیاز خواهید داشت.

اما انواع مختلفی از این سنسورها با کاربرد و قیمت های مختلف وجود داره که برای پیدا کردن بهترین رطوبت سنج (به تناسب نیاز)، ادامه مقاله رو به دقت بخونید تا اطلاعات کافی از انواع سنسور رطوبت سنج گل های آپارتمانی به دست بیارید.

انواع سنسورهای رطوبت سنج خاک

این سنسورها، به سنسورهای گلدان یا رطوبت سنج گل های آپارتمانی هم معروف هستن. با توجه به شرایط مختلف پرورش گل و گیاه و حتی نیازهای متنوع باغبانان و پرورش دهندگان گل، انواع مختلفی از این سنسورها تولید و در بازار عرضه شده است. البته قبل از تهیه سنسور توصیه میکنیم سنسورهای مختلف را از ابعاد گوناگون (مانند هزینه خرید و راه اندازی، زبانهای استفاده شده در تنظیم و یا نرم افزار سنسورها، میزان رضایت مشتریان داخلی، میزان هوشمند بودن آنها و …) بررسی کنید.

کارشناسان و مشاوران پیوتک همواره در خدمت شما هستند. با ما در تماس باشید در ادامه با انواع مختلف این سنسورها آشنا میشید.

1- رطوبت سنج آنالوگ

این دستگاه ها از نظر طراحی بسیار ساده هستند، ولی این دلیلی بر کارایی پایین و یا نداشتن دقت کافی این حسگرها نیست. بیشتر این سنسورها با هدایت برق کار می کنند. با این حال این برق به طور طبیعی در خاک وجود داره و آب یک هادی طبیعی انرژی است، لذا غالبا نیازی به استفاده از منبع تغذیه و یا باتری در این نوع از سنسورها وجود نداره.

در مدل های آنالوگ، نوک سنسورها حداقل از دو نوع فلز رسانا ساخته شده اند. در صورت وجود آب، هر جریان الکتریکی طبیعی در خاک به سنسور منتقل میشه.

2- رطوبت سنج دیجیتال

رطوبت سنج های دیجیتال دارای ویژگی های بسیاری در مقایسه با سنسورهای آنالوگ هستند. باتری های موجود در دستگاه قدرت صفحه نمایش را تأمین می کنند. آنها همچنین یک پالس، الکترومغناطیسی ریز فراهم می کنند که رطوبت را حس میکند. در برخی مدل ها پراب ها (شاخص ها) مستقیما و در برخی مدل ها توسط سیمهای بلند به بدنه سنسور متصل هستند..

3- فتیله ای (وایکینگ)

این سنسورها مبتنی بر یک شیوه قدیمی کنترل میزان رطوبت است ، اما هنوز طرفدارهای خودش را داره. در این مدل، یک هیدرومتر گیاه، رطوبت بخشی از خاک را جذب کرده و رطوبت از طریق قسمت پارچه ای شاخص به سمت بالا رفته که در صورت مرطوب بودن، متناسب با آن رنگ شاخص تغییر میکنه.

هرچه تغییر رنگ کمتری دیده بشه، خاک خشک تر هستش. این سنسورها ویژه محیط های داخلی هستند و در خارج از محیط مسقف و یا در معرض تابش مستقیم آفتاب کاربرد ندارند.

4- هیبریدی یا چند وجهی (ترکیبی از آنالوگ و دیجیتال)

هر دو نسخه دیجیتالی و آنالوگ در این دستگاه های چند وجهی موجود هست. این نوع سنسورها در مقابل هزینه ای که جهت خرید می کنید بیشترین اطلاعات را در اختیار شما قرار میدن. البته بایستی در نظر داشت این حسگرها فقط به آبرسانی گیاه محدود نمیشن.

مثلا ممکنه یک سنسور هیبریدی وجود داشته باشه که به مقدار نور نیز واکنش نشان بده. تغییرات دیجیتال فاکتورهایی مثل دمای محیط نیز در برخی مدلها وجود داره. یا حتی ممکن است یک pH سنج نیز بر روی آنها تعبیه شده باشه. البته این مدلها به اندازه حسگرها و سیستمهای حرفه ای باغبانی دقیق نیستند، اما قادرند اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار بدن. در ادامه چند مدل از معروف ترین سنسورهای رطوبت سنج خاک معرفی شده است.

  • آنالوگ  (استاندارد) ،  فقط رطوبت: XLUX T10 Meter
  • آنالوگ ، رطوبت سنج کمپوست: REOTEMP Meter
  • آنالوگ ، ترکیبی: Sonkir 3-in-1 Meter
  • دیجیتال (استاندارد) ، رطوبت سنج گلهای آپارتمانی(جهت تعیین زمان آبیاری) : SULAMA
  • دیجیتال ، رطوبت سنج کمپوست: A.M. Leonard Meter
  • دیجیتال ، ترکیبی: Luster Leaf Rapitest 1835 Meter
  • دیجیتال ، وایکینگ(فیتیله ای): Blumat 50205 Meter
  • دیجیتال ، مبتنی بر برنامه: HHCC Xiaomi 4-in-1 Meter

جهت آشنایی بیشتر با سنسورهای رطوبت سنج خانگی (مخصوص گلهای آپارتمانی)، مقاله های قبلی پیوتک رو مطالعه بفرمایید.

رطوبت سنج گلدان از کجا بخریم؟

از آنجایی که بیشتر پرورش دهندگان و دوستداران گلهای خانگی و آپارتمانی به دنبال روش های نوین و قابل اعتماد جهت نگهداری و حفاظت از گلهاشون هستن، سوالی که پیش میاد اینه که در شرایط تحریم که بیشتر تجهیزات یا وارد کشور نمیشن یا با قیمت گزاف در بازار عرضه میشن، چطوری میتونیم سنسور رطوبت سنج گلدان رو که میشه بهش اعتماد کرد رو با قیمت مناسب تهیه کنیم. با کمی تحقیق و بررسی در فروشگاه های معتبر متوجه خواهیم شد که بیش از چند مدل محدود در بازار عرضه نمیشه. در پایان مقاله 3 مدل از این سنسورهارو معرفی میکنیم. ضمنا اطلاعات و تجاربی که کاربران در سایت های معتبر فروش (مانند دیجیکالا) ارائه دادن میتونه شمارو کمک بکنه.

رطوبت سنج آنالوگ مدل PH MOISTURE

این دستگاه پی اچ متر یارطوبت سنج خاک، جهت تشخیص مقدار پی اچ ورطوبت خاک هستش. این دستگاه دارای دوالکترود حساس هستش که جهت اندازه گیری رطوبت و PHخاک استفاده میشه. با فروکردن میله های دستگاه داخل خاک مورد نظر زمان آبیاری وتعویض خاک رو میشه حدس زد. این دستگاه دوکاره است وبوسیله دکمه روی دستگاه میشه PH ورطوبت خاک رو سنجید. اندازه‌گیری pH در کشاورزی مهم هستش. در واقع pH خاک قابلیت دسترسی به عناصر غذایی را در خاک تعیین میکنه.

نقاط قوت:

  • تشخیص همزمان میزان رطوبت و PH خاک
  • دقت قابل قبول

نقاط ضعف:

  • شاخص های نسبتا ضعیف
  • نداشتن هشدار جهت اعلان نیاز آبیاری
  • دقت پایین در اندازه گیری PH
  • قیمت نسبتا بالا (در مقایسه با کارآیی)

حسگر گل و گیاه شیائومی

این دستگاه کوچک روشنایی، دما، میزان حاصل‌خیزی خاک و رطوبت آن را اندازه گرفته و شما رو از طریق اپلیکیشن مخصوص باخبر میکنه. از ویژگی‌های جالب این دستگاه داشتن اطلاعات 3000 نوع گیاه در بانک اطلاعات سنسور هستش که براساس ویژگی‌های آن‌ها شرایط مناسب رشد این گیاهان را مشخص میکنه و شما رو راهنمایی می‌کنه. اپلیکیشن مناسب برای بهره‌بردن از حسگر گیاه شیاومی، Flower Care هستش امکان نصب در سیستم‌عامل‌های اندروید و iOS رو داره. گفتنی است این دستگاه از باتری تغذیه می‌کنه که آن را 365 روز در حالت آماده‌به‌کار نگه می‌داره. این محصول شیائومی برای افرادی که می‌خوان از راه دور روی گل و گیاه خود نظارت داشته باشن، مناسب هست. ولی به به گفته بیشتر کاربران ایرانی، این دستگاه برای استفاده در ایران مناسب و کاربردی نیست.

نقاط قوت:

  • طراحی زیبا
  • دارای بانک اطلاعات از 3000 گل مختلف
  • دارای نرم افزار جهت نمایش علائم حیاتی گل هل

نقاط ضعف:

• قیمت بالا • نداشتن هشدار جهت اعلان نیاز آبیاری • تنظیمات اولیه سخت و خسته کننده • مشکل اتصال در نسخه های چینی • مشکل در ایجاد ارتباط با چند حسگر در یک لحظه • نداشتن دقت بالا دربرخی پارامترها از جمله دما • اطلاعات پیش ثبت شده گیاهان برای آب و هوای چین نوشته شده که حتما با ایران فرق خواهد داشت

سنسور رطوبت سنج خاک “سولاما”

نخستین سنسور رطوبت گل و گیاه مجهز به آلارم که بسیار کاربردی هستش. سنسور سولاما که برای اندازه گیری و اعلام زمان دقیق آبیاری گیاهان طراحی شده ، میتونه مشکل شمارو بابت آبیاری به موقع گل و گیاهانتون برطرف کنه. این سنسور دارای 3 مد مختلف به تناسب میزان نیاز آبی گیاهان(خشک، متوسط، پرآب) هستش. بدین صورت که با راه اندازی بسیار ساده این سنسور، امکان تنظیم سنسور فقط با یک دکمه امکان پذیر خواهد بود.

ویژگی های بارز:

  • هشدار صوتی و نوری: جهت اعلام زمان دقیق آبیاری گلدان
  • شاخص بلند (در نسخه جدید): جهت استفاده در سایزهای مختلف گلدان ها
  • استفاده از دو طیف نور: جهت نمایش کامل رطوبت خاک (رطوبت مناسب، رطوبت کم)
  • عمر باتری طولانی: کارکرد بیشتر از یکسال تنها با یک باطری
  • سلامت گیاه: به علت مشخص شدن زمان دقیق آبیاری دیگر گیاه شما دچار پر آبی و کم آبی نخواهد شد
  • قیمت مناسب: شما با کمترین هزینه میتوایند این سنسور را تهیه کنید (با کمتر از یک سوم قیمت مدل های مشابه)
  • گارانتی: دارای 6ماه گارانتی تعویض و پشتیبانی از محصول

نقطه ضعف:

نداشتن قالب مناسب

به شما در این مقاله گفتیم که رطوبت سنج چیست و چه کاربردی دارد و در چگونه باید از آن استفاده کنید، شما تا کنون با کدام سنسورهای رطوبت سنج کار کرده اید؟ حتما نظر و دیدگاه خود را در خصوص انواع سنسورهای رطوبت سنج در بخش دیدگاه بنویسید.

مقالات مرتبط
پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.قسمتهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *